X
GO

Triple C: Climate resilience - Catchment based - Community based (01/09/2016 - 31/08/2020)

Terugblik demo erosiebestrijdingsmaatregelen

Terugblik demo erosiebestrijdingsmaatregelen

In het kader van het Interreg V 2 Zeeën project ‘Triple C’

Auteur: De Boever Maarten/maandag 17 december 2018/Categorieën: Openluchtteelt, Bodem en bemesting, Projecten, Europa, Interreg V, 2Seas-Zeeen, TRIP, Thema, Bodem, Voorlichting, studiedag, Actueel, Niet-leden

Half oktober vond op een proefperceel langs de N60 in Nukerke een demo rond erosiebestrijdingsmaatregelen plaats georganiseerd door Steunpunt erosie, VMM en PCG i.k.v. Interreg 2 Zeeën project Triple C. Tijdens dit evenement werd de regenvalsimulator gedemonstreerd en werden de resultaten van verschillende teelttechnische maatregelen op de proefpercelen in Zwalm, Kluisbergen en Wortegem-Petegem voor 2018 toegelicht. De belangrijkste bevindingen van deze demo zetten we even op een rijtje.


Erosiebestrijding via structurele maatregelen
Op een hoog eroiegevoelig (rood) proefperceel in Nukerke worden sinds dit voorjaar in 6 naast elkaar gelegen plots van 12 op 3 m run-off en sedimentverliezen continu opgemeten door VMM. Dit gebeurt via een geautomatiseerd systeem, in tegenstelling tot de andere proefpercelen waar continu gemeten wordt via sedimentopvangen (Foto 1). Er werden verschillende structurele maatregelen onderaan de plots aangelegd, nl. wilgentenendam, strobalendam, zandslurven met houtsnippers, grasstrook met en zonder greppel, en een referentie zonder maatregel. Aanvullend werden tijdens de zomermaanden regenvalsimulaties in subplots (van 5 op 2 m) uitgevoerd. Tijdens de demo werd dit herhaald voor de plot met strobalen (Foto 2). Uit de resultaten (niet gepubliceerde data uit intern rapport van VMM: Sedimentmetingen- en modellering demoveld Nukerke, 2018) blijkt dat grasstroken (met en zonder greppel) voor de hoogste reductie in sedimentverliezen (van 70 tot 90% t.o.v. de referentie) kunnen zorgen. Strobalen en wilgentenendammen zorgen voor een reductie van 60 tot 70% terwijl zandslurven gevuld met houtsnippers met amper 25% reductie het slechtst scoorden.


Drempels in maïs, een goed alternatief?
In Zwalm wordt eveneens op een rood proefperceel een gras/maïs teeltrotatie gehanteerd. Voor het tweede jaar op rij wordt een deel niet-kerend bewerkt. In een deel van de geploegde behandeling werd dit jaar maïs ingezaaid in combinatie met de aanleg van drempeltjes. Door de aanleg van drempeltjes werd een reductie in run-off van bijna 40% vastgesteld t.o.v. ploegen zonder drempeltjes. Verder werd run-off tot meer dan de helft gereduceerd in de geploegde behandelingen t.o.v. de niet-kerende behandeling. Sedimentverliezen werden tot meer dan 50% gereduceerd voor behandelingen ploegen met drempeltjes en niet-kerend t.o.v. standaard ploegen. Tot op heden is de aanleg van drempels in maïs echter niet erkend als teelttechnische maatregel binnen de Randvoorwaarden Erosie. Onze resultaten tonen aan dat ze wel een goed alternatief voor erosiebestrijding in maïs kunnen bieden.


Sporenwisser bewijst zijn nut
In Kluisbergen stond dit jaar haksel-maïs op een matig erosiegevoelig (oranje) proefperceel. Sinds de start van het project wordt net als in Zwalm een deel uitsluitend niet-kerend bewerkt. Zowel in het geploegde als in het niet-kerende deel werd voor dit proefjaar een extra object aangelegd waarbij tijdens het zaaien sporenwissers achter de trekker werden gemonteerd. Naar reductie in run-off en sedimentverliezen toe scoorde de behandeling ploegen met sporenwisser het best. De behandelingen niet-kerend en niet-kerend met sporenwisser scoorden gelijkaardig en situeren zich tussen de behandelingen ploegen en ploegen met sporenwisser. Bij de behandeling ploegen met sporenwisser werden run-off en sedimentverliezen met meer dan 80% gereduceerd t.o.v. ploegen zonder sporenwisser (Figuur 1).

 
Resultaten run-off op proefperceel maïs in Kluisbergen

 
Resultaten sedimentverliezen op proefperceel maïs in Kluisbergen

 
  Figuur 1: Resultaten run-off (links) en sedimentverliezen (rechts) op proefperceel maïs in Kluisbergen
 

 

Sporenwissers worden momenteel slechts beperkt ingezet. Het nut van het gebruik van sporenwissers wordt hier duidelijk onderlijnd gezien watererosie, welke aanzienlijk kan zijn in de rijsporen van trekker en/of zaaimachine, sterk kan gereduceerd worden.

Voldoende hoge aardappeldrempels
In 2018 lag een rood proefperceel in Wortegem-Petegem aan met aardappelen. Hierbij werden 4 behandelingen tussen de ruggen aangelegd: hoge drempels (hoogte: 10-11 cm, snelheid trekker: 3,5 km/h), lage drempels (hoogte: 5-6 cm, snelheid trekker: 6,5 km/h), putjes aangelegd met dyker (diepte putjes: 10 cm, snelheid trekker: 3 km/h, aparte werkgang) en een referentie zonder drempels. Run-off en sedimentverliezen werden tot meer dan 90% gereduceerd bij behandelingen met hoge drempels en putjes met dyker t.o.v. geen drempels (Figuur 2).

 
Resultaten cumulatieve run-off op proefperceel aardappelen in Wortegem-Petegem

 
Resultaten cumulatieve sedimentverliezen op proefperceel aardappelen in Wortegem-Petegem

 
  Figuur 2: Resultaten cumulatieve run-off (links) en sedimentverliezen (rechts) op proefperceel aardappelen in Wortegem-Petegem
 

 

Bij lage drempels was de reductie voor beide parameters slechts beperkt tot 5% t.o.v. geen drempels. Goed aangelegde en voldoende hoge drempels zijn bijgevolg een must voor erosiebestrijding in de aardappelteelt. Dit zorgt echter voor hogere loonkosten gezien de gehalveerde snelheid van de trekker tijdens het planten. Er moet bijgevolg een goede afstemming tussen de hoogte van de drempels en extra loonkosten gemaakt worden. De dyker biedt hierbij een interessant alternatief maar dan in combinatie met de planter en niet in een aparte werkgang zoals in deze proef het geval was.


Meer info?                               
Maarten De Boever
www.triple-c-water.eu

Met de steun van
Het Interreg V 2 Zeeën project ‘Triple C’
Dit project wordt uitgevoerd met steun van het Europees fonds voor regionale ontwikkeling.



 

 


Print

Aantal keer bekeken (3133)/Commentaren (0)

Tags: erosie

x