X
GO

Haalbaarheidsstudie: Teeltoptimalisatie, consumentenaanvaardbaarheid, verwerking en vermarkten van yacon (01/09/2014 - 31/08/2015)

Yacon, een knolgewas met mogelijkheden

Yacon, een knolgewas met mogelijkheden

Knolgewas, ook wel zonnewortel of appelwortel genoemd

Auteur: Tack Annelien/woensdag 22 februari 2017/Categorieën: Innovaties, yacon, Projecten, Andere, YACOMIX, Thema, Afzet, Voorlichting, pers, Actueel, Niet-leden

Op het PCG (Provinciaal Proefcentrum voor de Groen­teteelt Oost-Vlaanderen) wordt intussen al meer dan
5 jaar innovatief onderzoek verricht naar yacon. Dit knolgewas, ook wel zonnewortel of appelwortel genoemd, is familie van de zonnebloem en van de aard­peer. In Europa wordt het gewas slechts in beperkte mate geteeld, maar in Vlaanderen groeit de plant zonder veel problemen.

 

Afkomstig uit het Andesgebergte
Het knolgewas yacon (Smallanthus sonchifolius, Asteraceae} is afkomstig uit het Andesgebied (Zuid-Amerika). Bij ons is de plant nog niet zo gekend, maar steeds vaker duikt ze al eens op in de moestuin van hobbyboeren. Ook de professionele teelt begint stilletjes aan uit te breiden.

Ondergronds vormt de plant zowel vegetatieve knollen (eet­knollen) als generatieve knollen (broedknollen). De teelt kan zowel aangevangen worden met stekmateriaal als met pootmateriaal via de generatieve knollen.

 

Knollen planten
Het planten/poten gebeurt jaarlijks in april-mei (na de vorst!). De eerste 6-8 weken komt de groei van de plant traag op gang. Gedurende deze periode is het dan ook nodig om aan onkruidbeheersing te doen. Eenmaal de groei van de plant aan de gang is, wordt de bodem volledig bedekt door de grote blad massa . Het onkruid maakt dan geen kans meer.

De planten groeien goed in ons klimaat en kunnen gemakkelijk 2 meter hoog worden! Het gewas vergt nauwelijks onderhoud, is voorlopig vrij van ziekten en plagen en kan op iedere grondsoort geteeld worden.

 

Oogsten en bewaren
Yacon is erg vorstgevoelig en moet daarom geoogst worden voor de eerste vorst (oktober-november). De kwaliteit van de knollen kan door vorst sterk dalen. De knollen zijn ook erg breukgevoelig. Bij het oogsten moeten die dan ook voorzichtig behandeld worden om breuken te vermijden.

Het loof kan tot op 20 cm van het bodemoppervlak worden verwijderd. Daarna kan een beddenlichter gebruikt worden om de clusters knollen los te maken uit de bodem. De vege­tatieveknollen worden manueel voorzichtig gescheiden van de cluster generatieve knollen om wondvorming te voorkomen .

De opbrengst per plant kan sterk variëren en hangt af van:

  • de duur van het groeiseizoen;
  • de beschikbare ruimte per plant;
  • de grootte van de broedknol waarmee gestart wordt.

Per plant moet minimum een halve vierkante meter ruimte voorzien worden.

Om zeker te zijn van een goede plantontwikkeling wordt aangeraden te starten met een broedknol waar 3 à 5 ogen op staan. Opbrengsten voor de eetknollen worden geschat tussen de 30 en 50 ton/ha.

Er wordt het best een periode van 4-5 dagen voor 'wondheling' ingelast waarna ze kunnen bewaard worden bij lagere temperaturen (8 °C, 90% RV). Ook de broedknollen kunnen op deze manier bewaard worden . Om uitdroging te voorko­men bij lange bewaring worden ze het best bedekt met een laag turf of aarde.

 

Hoog gehalte inuline
De knol wordt niet alleen gewaardeerd voor zijn smaak, maar ook omwille van de interessante inhoudsstoffen die hij bevat. Zo bevat de knol een hoog gehalte aan inuline, een verzamelnaam voor fructo-oligosacchariden (FOS). Dit zijn lange suikerketens die pas in de dikke darm gedeeltelijk worden afgebroken tot enkelvoudige suikers waardoor deze suikermolecules maar in beperkte mate in het bloed wor­den opgenomen. Op die manier wordt de bloedsuikerspiegel constant gehouden en heeft het een lage calorische waarde.

Deze eigenschappen maakt yacon uiterst geschikt als alternatieve en gezonde zoetstof voor bijvoorbeeld diabetici en mensen die kampen met overgewicht.

 

Positieve invloed op spijsvertering
Verder heeft yacon ook een prebiotische werking op het li­chaam. Het heeft een positieve invloed op de spijsvertering. Overmatige consumptie kan wel leiden tot winderigheid en diarree.

Breed smakenpallet
Yacon bevat een intrigerend smakenpalet naargelang zijn toestand.

  • Rauw gesneden smaakt het verrassend fris en uniek (tussen peer en meloen).
  • Het geperste sap heeft een zoete, meloenachtige smaak.
  • Gekookt is de knol smeuïg zacht en in gedroogde vorm is een bananentoets terug te vinden.

De toepassingen voor menselijke consumptie zijn dan ook oneindig zoals:

  • stroop
  • vruchtensap
  • verwerkt in soep
  • ver­sneden en gemengd in een salade
  • vermengd in zuivel- en sojaproducten
  • gekookt en fijngestampt tot puree
  • ge­droogde vruchtensnack
  • ...


Gebruik in de keuken
Yacon is een erg veelzijdig gewas. In Zuid-Amerika worden alle delen van de plant gebruikt en op verschillende manieren verwerkt. De knollen kunnen rauw gegeten worden, tot sap of siroop verwerkt worden, als zoetmiddel gebruikt worden... en bieden ook goede culinaire eigenschappen

Yacon, een knolgewas met mogelijkheden is verschenen in Tuinhier magazine nr 1-2 van 2017: pag 26-27.

Print

Aantal keer bekeken (8008)/Commentaren (0)

Documenten

Links

x