X
GO

Overzicht onderzoek bodem en bemesting openlucht

Hieronder vindt u een overzicht van het onderzoek bodem en bemesting. Via de tags kan u verder zoeken binnen een bepaald thema zoals fosfor, stikstof, rijenbemesting, organische bemesting, erosie, water, ...

Gomeros-project: resultaten erosieproeven 2018 en vooruitblik 2019

Gomeros-project: resultaten erosieproeven 2018 en vooruitblik 2019

In het kader van het LA-traject 'De teelt van groenten en maïs laten slagen binnen de nieuwe randvoorwaarden erosie'

Auteur: De Boever Maarten/vrijdag 24 mei 2019/Categorieën: Openluchtteelt, Bodem en bemesting, Projecten, Vlaamse Overheid, VLAIO (ex IWT), ROSI, Thema, Bodem, Voorlichting, projectinfo, Actueel, Niet-leden

Het nieuwe seizoen is weer volop van start gegaan. Even tijd nog om stil te staan bij de lessen die we kunnen trekken uit het voorgaande teeltseizoen. We zouden het bijna vergeten, maar het voorjaar 2018 begon nat met regionaal latere inzaai van heel wat teelten. Eind mei vielen plaatselijke intense onweersbuien, met sterke erosie op de percelen tot gevolg. Daarna gingen we over naar een erg droge periode. Hoe deed niet-kerende bodembewerking het onder deze omstandigheden? Wat is de invloed van schoffelen? Waren aanpassingen aan de plantmachine voldoende om erosie te voorkomen bij intense regen vlak na planten? In 2018 werden door PCG 3 veldproeven met savooikool, ui en wortel aangelegd in de Vlaamse Ardennen. Verder lichten we al een tipje van de sluier op van de veldproeven die werden of zullen worden aangelegd in dit voorjaar.

 

Aangepaste plantmachine en schoffelen in savooikool
Bij kolen worden de plantjes vlakvelds aangeplant. Uit voorgaand onderzoek bleek dat er op hellende percelen veel erosie optrad in de aangedrukte plantrijen. Dat probleem werd in 2018 aangepakt in een proef met savooikool aangelegd in de Vlaamse Ardennen: de gewone aandrukwielen werden vervangen door open aandrukwielen met visgraatpatroon (V-press) of door torsiewieders die de plantvoren terug toestrijken, of een combinatie van beide. Er werd eveneens geplant na niet-kerende bodembewerking in plaats van na ploegen.

 

 

 
Aangepaste plantmachine in savooikool

    
Aangepast schoffelen in savooikool

 
  Foto's: Aangepaste plantmachine en schoffelen in savooikool  

 


In de behandelingen met aangepaste planter werd visueel een verruwing van de aandruklijnen vastgesteld. De torsiewieders waren in staat de aandruklijnen ‘uit te wissen’ en de plantjes werden niet beschadigd tijdens het planten. Gezien het V-press aandrukwiel tijdens het planten gedeeltelijk volliep met aarde (en bij de niet-kerende behandelingen ook met gewasresten) fungeerde dit wiel na enige tijd als een plat aandrukwiel. Dit resulteerde in een goede aandrukking van de perskluitjes in alle behandelingen. Aanpassingen aan de planter leidden bijgevolg niet tot meer uitval. De gewasopkomst alsook de bodembedekkingsgraad vertoonden een gelijkaardig verloop bij ploegen en niet-kerende bodembewerking. Ongeveer 1,5 maand na planten werd bij alle behandelingen de maximale bodembedekkingsgraad bereikt. Ondanks de zware korstvorming bij de start van de regenvalsimulaties, werden bij niet-kerende bodembewerking en de torsiewieder run-off en sedimentverliezen gereduceerd. Schoffelen zorgde voor het breken van de korst waardoor run-off werd uitgesteld. Eénmaal run-off optrad, werd zeer veel sediment meegevoerd en nam het sedimentverlies exponentieel toe. De veldopbrengst was nagenoeg gelijk bij de geploegde als bij de niet-kerende bodembewerking, 57,5 vs. 55,5 ton/ha. Gezien de aanpassingen aan de planter geen invloed hadden op de opkomst en uitval was er bijgevolg geen opbrengstderving.

Op basis van de resultaten behaald in 2018, wordt in 2019 een proefveld aangelegd met bloemkool, waarbij de aangepaste planter verder wordt gefinetuned. Er zijn verdere aanpassingen van de V-press aandrukwielen zodat deze niet meer vol aarde lopen. Het effect van de torsiewieders zal opnieuw worden getest, evenals het niet-kerend bewerken.

 

Zaaiui: niet-kerende bodembewerking, aanpassing aandrukrol, combinatie met zomergerst en schoffelen
Omdat zaaiui een fijn zaadbed vereist, werd in 2018 niet alleen het effect van niet-kerende bodembewerking maar ook de invloed van een aangepaste aandrukrol en gelijktijdige inzaai met zomergerst onderzocht. Gezien de regen al snel voor een verslempte bodem met korst zorgde in het voorjaar, werd ook bekeken in welke mate het breken van deze korst door schoffelen erosie al dan niet kan reduceren.

Niet-kerende bodembewerking en zaaien in enkele rijen zorgden voor een hogere opkomst, wat kan gelinkt worden aan een betere vochtvoorziening uit de bodem onder de toplaag en minder verslemping van het bodemoppervlak (in geval van niet-kerend). Zomergerst had geen negatieve invloed op de gewasopkomst. Ongeveer 4 maand na zaai werd de maximale bodembedekkingsgraad van 55-65% bereikt. Bij toepassen van zomergerst werd dit reeds 2,5 maand eerder bereikt met een bijna complete bedekking (95%).  Niet-kerende bodembewerking leidde niet tot reductie in run-off en sedimentverliezen. Het vervangen van de platte rol door een prismarol op de zaaicombinatie had slechts een beperkte meerwaarde. Na enkele intense regenbuien in het begin van het seizoen waren nog nauwelijks verschillen in bodemruwheid aanwezig. Schoffelen zorgde voor het breken van de korst waardoor run-off werd uitgesteld. Eénmaal run-off optrad werd zeer veel sediment meegevoerd en nam het sedimentverlies exponentieel toe. Bij zomergerst werden run-off en sedimentverliezen herleid tot nul. De veldopbrengst bij niet-kerend was tot 10 ton/ha hoger dan bij ploegen. Het grootste aandeel uien met een geschikt kaliber voor de verwerkende industrie, nl. diameter > 60 mm, werd dan weer teruggevonden bij ploegen. Zomergerst was dan wel effectief naar erosiereductie toe, op vlak van opbrengst werd een bijna maximale derving opgetekend. Aan de basis hiervan lagen het onderdrukkend effect van zomergerst (voor doodspuiten) alsook het nadelige effect van doodspuiten van zomergerst op de zaaiui.

In 2019 zal opnieuw een proef met zaaiui worden aangelegd om ploegen en niet-kerend te vergelijken. Zaaibedbereiding en zaaicombinatie zullen niet worden aangepast gezien zaaiui absoluut een fijn zaaibed vereist en het ruwer leggen van de zones tussen de zaailijnen slechts kortstondig aan het begin van het teeltseizoen soelaas kan bieden. Ook in 2019 wordt gekeken om vanaf het begin van het teeltseizoen een goede bodembedekking te realiseren door het toepassen van groencompost als mulch enerzijds en de combinatie met zomergerst anderzijds. De zomergerst zal in vergelijking met 2018 aan lagere dichtheden worden ingezaaid, nl. 15 en 30 ton/ha, en een bladherbicide zal op een vroeger tijdstip, nl. na 4 en 6 weken, worden toegepast.

 

Tandbewerking en drempeltjes in de ruggenteelt van wortelen 
In veldproeven met ruggenteelten prei en witloofwortelen bleek dat tandbewerkingen en drempels tussen de ruggen erosie gevoelig kunnen doen afnemen. In 2018 werd een veldproef met wortelen aangelegd waarbij een vaste tandbewerking in de tussenruggen werd uitgevoerd al dan niet gecombineerd met de aanleg van drempels.

Met een diepe tandbewerking (13 cm diep) met langwerpige beitel kunnen de harde lagen worden gebroken en opgewerkt, en kan het water makkelijker infiltreren. Dit kan zonder de ruggen te beschadigen, maar de werksnelheid moet voldoende laag gehouden worden om het opwerpen van aarde naar de bovenkant van de rug te beperken. Na een diepe tandbewerking werd gedurende het hele groeiseizoen nooit run-off en erosie vastgesteld. De reductie was dus 100% (in de referentie werd wel heel duidelijk run-off en erosie gemeten). Er was geen belemmering voor schoffelen of rooien. Door gebruik van een vaste tand in combinatie met een Barbutte drempelmachine, worden de harde lagen gebroken en kan met de losse aarde gemakkelijk drempels opgebouwd worden. Tot het moment van schoffelen werd geen run-off en erosie vastgesteld en was er dus eveneens 100% reductie. Met het schoffelen werden de drempels weggewerkt. Na schoffelen werd nu wel erosie vastgesteld, maar nog steeds minder dan bij de referentie. In totaal was er een erosiereductie van 60% over het hele groeiseizoen. Door het schoffelen worden de drempels terug opengetrokken en de bodem opnieuw verdeeld en verfijnd waardoor het risico op run-off en sedimentverliezen (wegens minder ruwe en losgemaakte tussenruggen dan bij de behandeling met tand) verhoogt. De drempels belemmerden de teler niet bij het schoffelen en rooien.

 

Meer info?
Maarten De Boever

 

Meer weten? 
Op www.GOMEROS.be vind je de uitgebreide proefveldverslagen. Voor wie op de hoogte wil blijven, is er mogelijkheid tot inschrijven op de nieuwsbrief. Contact opnemen kan via gomeros[at]ilvo.vlaanderen.be

 

In samenwerking met
       


Print

Aantal keer bekeken (1642)/Commentaren (0)

Tags: erosie

Links

x