X
GO

Actueel nieuws

Bataat teelttechniek plantmateriaal, irrigatie en afdekking 2017

Bataat teelttechniek plantmateriaal, irrigatie en afdekking 2017

Demo teelttechniek bataat (Ipomoea batatas) 2017

Auteur: RYCKEBOER TIJL/vrijdag 15 december 2017/Categorieën: Openluchtteelt, Andere gewassen, bataat, Innovaties, bataat, Projecten, Leader, STANT, Thema, teelttechniek, Voorlichting, proefverslag, projectinfo, Actueel, Proefverslag, Leden

Deze proef werd aangelegd om teelttechnische inzichten te verwerven in de teelt van bataat (Ipomoea batatas). Zo vergeleken we verschillende soorten plantmateriaal en het effect van irrigatie en grondbedekking met zwarte folie (warmte) in deze teelt.

De proef werd aangelegd op een proefveld te Kruishoutem, België, als demonstratieve proef in 1 herhaling. Het gebruikte ras was Beauregard (Graines Voltz en eigen kweek) en de plotoppervlakte was 37.5 m². 

We teelden bataat op aardappelruggen met een tussenafstand van 75 cm en 30 cm in de rij. In tegenstelling tot aardappelen planten we bataat niet met pootgoed maar met plantgoed. In de praktijk heb je momenteel de keuze tussen (ongewortelde) stekken en gewortelde paperpotplanten. Ongewortelde stekken dienen kort na snijden te worden geplant en meteen over voldoende water te beschikken in het veld zodat ze snel wortels kunnen vormen om door te groeien. Met paperpotplanten heb je iets meer marge om te planten dan met stekken. De paperpotplanten zullen in slechtere omstandigheden ook sneller weggroeien.

Een andere mogelijkheid zijn lijmpluggen. Lijmpluggen worden in de praktijk ook reeds gebruikt. Deze lijmpluggen maken het mogelijk om met bepaalde machines snel uit te planten.

 

Objecten

Obj nr

Ras

Plantenmateriaal

Afkomst

Stekgrond

Grond-bedekking

Watergift

plantenmateriaal

 

 

 

 

 

 

 

1

Beauregard

Gewortelde stek

Graines Voltz

Paperpot

Geen

Geen

2

Beauregard

Gewortelde stek

Graines Voltz

Paperpot

Geen

t-tape

3

Beauregard

Gewortelde stek

Graines Voltz

Paperpot

Zwarte folie

Geen

4

Beauregard

Gewortelde stek

Graines Voltz

Paperpot

Zwarte folie

t-tape

5

Beauregard

Gewortelde stek

Eigen kweek

Preforma lijmplug 80% cocos; 20% veen

Zwarte folie

t-tape

6

Beauregard

Gewortelde stek

Eigen kweek

Preforma lijmplug 100% veen

Zwarte folie

t-tape

7

Beauregard

Niet gewortelde stek

Eigen kweek

 

Zwarte folie

t-tape

8

Beauregard

Gewortelde stek water

Eigen kweek

 

Zwarte folie

t-tape

 

Resultaten
De onderstaande tabellen kunnen in het bijhorend rapport geraadpleegd worden:

  • Tabel: Gewasbeoordelingen op 12/06/2017 en 26/06/2017
  • Tabel: Opbrengst op  5/10/2017
  • Tabel: Maatsortering volgens gewicht op 28/11/2017

 

Opkweekbed plantmateriaal bataat serre

Opkweekbed plantmateriaal bataat serre

Bespreking
We bestelden een hoeveelheid paperpotplanten bij Graines Voltz. Vergelijkend kweekten we eigen plantmateriaal op in verwarmde serre. Het eigen plantmateriaal stekten we vervolgens in twee verschillende soorten preforma lijmpluggen, aangeleverd door Jiffy: object 5 op basis van 80% cocos en 20% veen; object 6 op basis van 100% veen.

13 dagen later plantten we deze lijmpluggen in vollegrond. Ook de paperpotplanten van Graines Voltz werden dan geplant. Op hetzelfde moment plantten we ongewortelde stekken en stekken die we 13 dagen ervoor in water hadden gezet. 

Het planten gebeurde in ruggen die reeds twee weken getrokken waren. De ruggen, zeker diegene overtrokken met zwarte folie, hadden dus de tijd om op te warmen. Bij het trekken van de ruggen en het overtrekken met zwarte folie had de grond een ideale vochtigheidstoestand.

Het planten zelf gebeurde manueel. Vooraf werden plantgaten gemaakt. Voor de gewortelde stekken in substraat waren de plantgaten ongeveer een centimeter dieper dan de diepte van de paperpot of de plug. De plantjes in de pluggen en de paperpotjes waren ongeveer 10 cm lang. 
Voor de ongewortelde stekken of de gewortelde stekken in water werden de plantgaten gemaakt met een fijne gutsboor. Die gaten werden een stuk dieper gemaakt zodat de stek zeker met een aantal ogen in de vochtige grond zat. De ongewortelde stekken waren ongeveer 30 cm lang. De gaten werden ook opnieuw licht dichtgedrukt zodat de stekken in zo optimaal mogelijke condities konden verder groeien.

Direct na plant kreeg elke plant ongeveer 200 – 300 ml water aangegoten, opdat de plant een zo goed mogelijke start kreeg.

Deze proef kende in feite drie luiken: het luik plantenmateriaal, het luik warmte (door gebruik van zwarte folie) en het luik irrigatie. 

De objecten 4 tot en met 8 betroffen het luik plantenmateriaal. 

We vergeleken dus paperpotplanten, lijmpluggen en ongewortelde stekken. In onze proef vergeleken we deze ongewortelde stekken eveneens met stekken die we bijna twee weken op water gezet hadden. Zo simuleerden we een periode waar we niet konden planten en de stekken “on hold” op water werden gezet maar toch al wortels konden vormen. 

We konden vaststellen dat de pluggen iets vlotter weggroeiden dan de paperpotplanten. Het gewasvolume van de paperpotplanten bleef ook nog vrij lang achter in groei ten opzichte van de pluggen. Bij oogst zagen we dan ook een iets lagere opbrengst bij het object met paperpotjes in vergelijking met de pluggen.
De lagere tonnages bij de paperpots zijn te verklaren omdat deze planten reeds in week 18 geleverd werden maar pas in week 20 konden uitgeplant worden. Zo hebben ze een periode van stress gekend. De vergelijkbare lijmpluggen hadden dit niet en werden op het ideale moment uitgeplant. 

In tegenstelling tot wat we vorig jaar in onze proef zagen, merkten we nu dat niet gewortelde stekken zeker ook potentieel hebben, op voorwaarde dat deze stekken van goede kwaliteit waren en vlot konden weggroeien. Niet gewortelde stekken “on hold zetten” op water bleek ook zeker een mogelijkheid. We zagen wel dat het percentage “Jumbo’s” bij de niet gewortelde stekken een heel stuk lager lag dan bij de paperpots of de lijmpluggen. In het object niet gewortelde stekken was wel lokaal meer schade door muizen en ratten wat evenwel een vertekend beeld kan geven over de maatsortering. De opbrengst van dit object ging dus vermoedelijk iets hoger uitgevallen zijn mocht hier geen vraat gebeurd zijn.

 
Plantmateriaal bataat: Paperpotplantjes

 
Plantmateriaal bataat: Lijmplugplantjes

 
  Foto: Paperpotplantjes
     Foto: Lijmplugplantjes  
         
 
Plantmateriaal bataat: Ongewortelde stekken

 
Plantmateriaal bataat: gewortelde stekken in water

 
  Foto: Ongewortelde stekken
  Foto: Gewortelde stekken in water  


De objecten 1 tot en met 4 betroffen het luik irrigatie en het luik warmte. 

Teelttechniek bataat: Gebruik van zwarte folie en irrigatie

Teelttechniek bataat: Gebruik van zwarte folie en irrigatie

In deze proef kwam duidelijk naar voor dat het gebruik van zwarte folie een opbrengstverhogende factor was. De opbrengst lag ongeveer één vijfde hoger door het warmte-effect. De maatsortering was ook iets groter.

Het verschil in opbrengst bij het geïrrigeerde en niet geïrrigeerde stuk was in deze proef minder frappant. Hier is het wel belangrijk om te vermelden dat de bevloeiing niet optimaal gebeurde omdat de t-tape om praktische reden tussen de twee ruggen werd gelegd. Ook gaven we bij de start van de teelt in de hele proef puntsgewijs bij elke plant water. Nadien beregenden we de eerste weken na plant het hele proefveld met een sprinklerinstallatie. Pas later startten we met de druppelbevloeiing.

Het verschil in gewasgroei kunt u visueel raadplegen in Annex 4.

 

Besluit
Uit deze proef kunnen we besluiten dat er veel mogelijkheden zijn qua plantmateriaal. Paperpotplanten, lijmplugplanten, ongewortelde stekken en gewortelde stekken in water hebben allemaal potentieel. Waak er wel over dat de wortels in lijmpluggen niet gedraaid zijn bij plant. Gedraaide wortels resulteren in gedraaide, misvormde knollen bij oogst. In principe is hier niets mis mee, maar het zullen hoogst waarschijnlijk minder gewilde en dus onverkoopbare knollen zijn.

Gewortelde planten kunnen wel beter tegen een stootje dan de ongewortelde. Zeker bij extreem droog en warm weer zullen de ongewortelde stekken onherroepelijk achterstand oplopen. Die achterstand halen ze niet meer in en dit zal ook merkbaar zijn bij oogst. Is je plantmateriaal echter kwaliteitsvol en zijn de plantomstandigheden goed, dan is het zeker ook mogelijk om op deze manier te telen. Het plantmateriaal is op deze manier goedkoper, maar mogelijk boet je wat in op grootte van de knollen. De vraag is of je als teler die grootste sortering wel wil. De kleinste en grootste kalibers zijn, zeker op de versmarkt, minder gewild.

In deze proef komt duidelijk naar voor dat het gebruik van zwarte folie een opbrengstverhogend effect heeft. Dit kan verklaard worden omdat bataat een warmteminnende plant is en die dus sneller groeit onder warmere omstandigheden. Een andere mogelijke verklaring is dat het vocht in de rug minder snel verdampt dan op blote ruggen.

Het voordeel van irrigatie is in deze proef niet echt bewezen. Hiervoor is meer onderzoek nodig.

Volledig rapport  Bataat teelttechniek 2017 met 
Annex 1: Weersgegevens
Annex 3: Teelthandleiding bataat
Annex 4: Fotomateriaal verschil groei objecten
Annex 5: Fotomateriaal voorbeeld sortering

 

Samenwerking
Dit onderzoek kadert binnen het Leader-project ‘Zin voor innovatie: start met nieuwe teelten!’ dat op 1 januari 2017 van start ging in het Leader-gebied Vlaamse Ardennen en loopt tot 30 juni 2019.

       

 


publicatiejaar2017
afdelingInnovaties
Teelt of thema
  • Bataat
Print

Aantal keer bekeken (4712)/Commentaren (0)

Documenten

Links

x