X
GO

Actueel nieuws

Yacon rassen demo 2017

Yacon rassen demo 2017

Demoveld rassen yacon (Smallanthus sonchifolius) 2017

Auteur: RYCKEBOER TIJL/vrijdag 15 december 2017/Categorieën: Innovaties, yacon, Projecten, Provincie Oost-Vlaanderen, MAYA, Thema, rassen, Voorlichting, proefverslag, projectinfo, Actueel, Proefverslag, Niet-leden

Planten broedknollen yacon met aardappelplanter

Planten broedknollen yacon met aardappelplanter

In navolging van de voorbije jaren werd dit jaar de rassenproef yacon (Smallanthus sonchifolius) herhaald. Zo konden we opvolgen of de betere rassen van de voorbije jaren ook weer bevestigden.

De proef werd aangelegd op een proefveld te Kruishoutem, België, als demonstratieve proef, in één herhaling.

De broedknollen werden geplant met een aardappelplanter, op ruggen die iets lager waren dan conventionele aardappelruggen. Om het onkruid onder controle te houden werd voor opkomst gebrand en na opkomst een aantal keer geschoffeld en aangeaard.

 

Objecten
"Blanco" / "Dimi" / Meest courante, gele soort /  "Morado" / Peru I / "Rojo" / Uit Cajamarca PeruUit Nieuw-ZeelandUit Nieuw-Zeeland II "Richard" / Uit Rusland / Witte soort

 

 

Resultaten

  • Tabel: Gewasbeoordeling op 10/07/2017 (zie Annex 3 bijhorend rapport)
  • Tabel: Opbrengst op 17/11/2017
  • Tabel: Sortering op 21/11/2017 (zie Annex 2)
  • Tabel: Beoordeling overlangs scheuren en zijwortels op 21/11/2017
  • Tabel: Beoordeling bewaring (2 dagen drogen op 15 °C met ventilatie, daarna in niet verwarmde loods van 20/11/2017 tot en met 5/12/2017
  • Tabel: Tendens opbrengsten 2014-2017

 

Bespreking
Dit jaar was een minder goed jaar voor de opbrengsten van vele groenten, alsook voor yacon. Ondanks dat er nu en dan beregend werd, speelde de droogte toch nog te veel parten waardoor er vrij veel wegval was, een tragere groei optrad en de opbrengsten in de lagere regionen bleven.

Yacon na een nachtje vorst

Yacon na een nachtje vorst

Net zoals vorig jaar zagen we dat yacon gevoelig is voor de vorming van “scheuren” in de eetknol. Die scheurtjes treden op na de oogst. De hoge turgordruk en het hoge vochtgehalte in de eetknol zouden een mogelijke verklaring hiervoor kunnen zijn. De tegendruk van de grond rondom de eetknollen valt weg bij oogst, waardoor die scheurtjes mogelijks verschijnen.

Dit jaar viel het eveneens op dat sommige rassen last hadden van vrij veel zijwortels. Een eetknol met meer zijwortels lijkt minder attractief.

Op 7 november zakte de temperatuur onder het vriespunt. Het merendeel van de bladeren kleurde hierdoor zwart en werd er beslist om een kleine week later te oogsten.

 

 

 

 

 

Net voor oogst werd het loof geklapt met een loofklapper. De oogst zelf gebeurde met een schudlichter. De knollen werden zo uit de grond gelicht. De scheiding van de broedknollen van de eetknollen gebeurde op het veld en werden manueel opgeladen. Zelfs met deze “zachte” manier van oogsten, was er nog steeds relatief veel rooischade dat zich uitte in gebroken eetknollen. De yacon eetknollen bestaan voornamelijk uit water en zijn in combinatie met de langere vorm zeer fragiel en breken aldus zeer gemakkelijk. Met zachtheid behandelen is dus de boodschap.

Hoe meer schade veroorzaakt wordt, hoe lastiger het is om yacon lang te bewaren. Het bleek in het verleden niet altijd een eenvoudige klus te zijn om de yacon eetknollen te bewaren zonder dat er zich bewaarziekten op ontwikkelden. Ook nu zagen we bij de bewaring al vrij snel schimmels ontstaan. Bepaalde rassen bewaarden dan ook beter dan de andere.

Bewaring yacon in EPS T met dekvel

Bewaring yacon in EPS T met dekvel

Een kleine proefopstelling met gewassen en niet gewassen eetknollen werd opgezet. We zagen dat de eetknollen een stuk beter bewaarden indien ze in een kistje met dekvel bewaard worden. Zowel gewassen als ongewassen product bleek op die manier goed te bewaren. Belangrijk is dat de knollen niet gaan verschrompelen door een te lage luchtvochtigheid maar ook geen schimmels gaan ontwikkelen door te natte omstandigheden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Smaakonderzoek
Alle variëteiten werden ook aan een smaakonderzoek onderworpen dat plaatsvond in twee sessies:

1/ 28,29 en 30 november 2017 en 2/ 6 en 7 december 2017.

De resultaten van dit onderzoek zijn gebundeld in een afzonderlijk rapport met als titel “Consumentenonderzoek yacon 2017”.

Rassen aangeboden voor smaakonderzoek

Foto: rassen aangeboden voor smaakonderzoek
Bovenste rij vlnr: “Blanco”, “Dimi”, Uit Nieuw-Zeeland II “Richard”, Peru I, Witte soort, Uit Cajamarca Peru
Onderste rij vlnr: Uit Nieuw-Zeeland, uit productie Meest courante gele soort, “Rojo”, Meest courante gele soort, “Morado”, Uit Rusland

 

Beschrijving per variëteit
Het bijbehorend fotomateriaal kan je bij Annex 2 en Annex 3 van het bijhorend rapport raadplegen.

Blanco
Vrij volumineus en uniform gewas. Weinig wegval, dus vrij goede overwintering van de broedknollen. Bovengemiddelde opbrengst. Weinig gevoelig voor scheurtjes en zijwortels. Vrij groot aandeel gebroken knollen indien machinaal geoogst. Zeer goede bewaring. Bruin-rode schil. Vormde een mooie massa broedknollen. De tendens qua opbrengst van de eetknollen van de laatste jaren was vrij goed.

 

Dimi
Vrij volumineus en uniform gewas. Heel weinig wegval, dus goede overwintering van de broedknollen. Met bijna 45 ton per hectare de hoogste opbrengst in deze proef. Zeer weinig kleine, onverkoopbare knollen. Vormde iets meer zijwortels op de eetknol. Matig tot goede bewaring. Bruine of bruin-rode schil. Dit ras produceerde eveneens veel broedknollen. De voorbije jaren bleek dit ras eerder matig te presteren qua opbrengst, maar dit jaar was het de koploper van de klas.

Meest courante, gele soort: Matig volumineus en iets minder uniform gewas. Broedknollen kwamen matig uit de winterbewaring, waardoor er toch 12% wegval was op het productieveld. Bovengemiddelde opbrengst. Vrij groot aandeel gebroken knollen wanneer machinaal geoogst, maar zeer weinig kleine knollen. Hoogste percentage verkoopbare knollen indien manueel geoogst. Matige bewaring van de eetknollen en relatief weinig zijwortels op de eetknol. Geel-bruine schil. Broedknolproductie net iets onder het gemiddelde. Waarschijnlijk de winnaar van het regelmatigheidscriterium verspreid over de voorbije jaren, want met opbrengsten die steeds relatief hoog lagen de laatste jaren, kon dit ras zeker bekoren.

 

Zijwortels bij yaconras “Morado”

Zijwortels bij yaconras “Morado”

Morado
Matig volumineus en iets minder uniform gewas. Met een vierde van de planten die niet opkwamen, had dit ras de hoogste uitval in deze proef en had met andere woorden een minder goede overwintering van de broedknollen. Gemiddeld tonnage per hectare maar vrij veel opbrengst per plant. De veel weggevallen planten verklaren het lagere tonnage per hectare. Hoog verkoopbaar aandeel, dus weinig kleine knollen. Zo goed als geen scheurtjes maar zeer veel zijwortels op de eetknollen. Uniform rood-bruine schil. Bewaarde vrij goed. Broedknolproductie iets onder het gemiddelde.

Qua opbrengst scoorde Morado door de jaren heen vrij goed.

 

 

 

 

Peru I
Laagste gewasvolume in deze proef. Minder uniform gewas en tot bijna een vierde niet opgekomen planten wat een slechtere winterbewaring van de broedknollen verraadt. Behaalde dit jaar een zeer lage opbrengst. Vrij gevoelig voor scheuren maar had zo goed als geen zijworteltjes op de eetknol. De bewaring van de eetknollen was zeer slecht. Geel-bruine schil. De laagste broedknolproductie in deze proef. De voorbije jaren behaalde dit ras goede opbrengsten. Dit jaar kon het ras echter niet bevestigen.

 

Rojo
Vrij volumineus en uniform gewas. Gemiddelde opbrengst. Weinig gevoelig voor scheuren maar relatief veel zijwortels op de eetknollen. Bijna 92 procent verkoopbaar aandeel indien manueel geoogst. Zeer goede bewaring van de eetknollen. Rood-bruine schil. Broedknolproductie was bovengemiddeld. De tendens in opbrengsten van de voorbije jaren was gematigd positief.

 

Uit Cajamarca Peru
Matig volumineus en minder uniform gewas. Veel wegval in deze proef, dus mindere goede overwintering van de broedknollen. Gemiddelde opbrengst. Vrij veel gebroken knollen indien machinaal geoogst maar zeer weinig te kleine knollen. Bij manuele oogst het hoogste percentage verkoopbare knollen. Weinig scheurtjes maar vormde, in beperkte mate, wel wat zijwortels op de eetknol. Geel-bruine schil. De broedknolproductie lag onder het gemiddelde. De tendens in opbrengsten van de voorbije jaren was eerder matig tot negatief.

 

Uit Nieuw-Zeeland
Vrij volumineus en zeer uniform gewas. Opbrengst ligt iets boven het gemiddelde. Iets hoger aandeel kleine knollen. Niet gevoelig voor scheuren en beperkt aantal zijwortels op de eetknol. Bewaarde iets minder goed. Rood-bruine schil. In vergelijking met de iets lagere opbrengst produceerde dit ras toch de grootste massa in broedknollen. De tendens in eetknolopbrengsten van de voorbije jaren was eerder matig tot negatief.

 

Uit Nieuw-Zeeland II “Richard
Minder volumineus en iets heterogener gewas. Bijna een vijfde van de planten kwamen niet boven. Lage opbrengst. Veel kleine knollen. Vormde heel weinig zijwortels, maar was gevoelig voor scheuren. De bewaring van de eetknollen verliep slecht. Geel-bruine schil. Lage broedknolproductie. De tendens in opbrengsten van de voorbije jaren was eerder matig.

 

Uit Rusland
Weinig volumineus gewas en heterogener gewas. Laagste opbrengst in deze proef. Weinig gebroken knollen. Relatief gevoelig voor scheuren en vormde weinig zijwortels op de eetknol. Goede bewaring. Geel-bruine schil. Hoewel de opbrengst van de eetknollen zeer laag lag, had dit ras toch nog een aanvaardbare broedknolproductie die iets onder het gemiddelde lag. De tendens in opbrengsten van de voorbije jaren was eerder negatief.

 

Scheur in yacon eetknol bij "Witte soort"

Scheur in yacon eetknol bij "Witte soort"

Witte soort
Meest volumineuze en zeer uniform gewas. Alle uitgeplante broedknollen groeiden uit tot een volwaardige plant. De kwaliteit van de overwinterde broedknollen was bij deze variëteit het best. Bovengemiddelde opbrengst en goede bewaring maar gevoelig voor scheuren en vormde wel wat zijwortels op de eetknol. Geel-bruine schil met nu en dan een rode schijn. Produceerde veel broedknollen.

Qua opbrengst scoorde de witte soort door de jaren heen vrij goed.

 




Besluit
De beste eetknolopbrengsten behalen we dit jaar in deze proef met “Dimi”, gevolgd door de meest courante, gele soort, “Morado”, “Blanco” en de Witte soort. De minst producerende rassen dit jaar zijn Uit Rusland, “Peru I” en Uit Nieuw-Zeeland IIRichard”.

Bij “Morado”, Peru I, Uit Cajamarca Peru en Uit Nieuw-Zeeland IIRichard” zien we dit jaar te veel wegval.

We zien dat “Morado”, de meest courante, gele soort, “Blanco” en in iets mindere mate de Witte soort jaar na jaar bevestigen. Uit Rusland, Uit Cajamarca Peru en Uit Nieuw-Zeeland doen het hier iets minder. Peru I kan dit jaar niet bevestigen. “Dimi” blijkt de afgelopen jaren een middenmoot te zijn, maar spant dit jaar toch de kroon.

Om opnieuw yacon te telen of eventueel te kunnen uitbreiden in het volgende teeltseizoen is er nood aan kwalitatieve en liefst zo veel mogelijk broedknollen.

De betere broedknolproducties komen dit jaar van Uit Nieuw-Zeeland en de Witte soort gevolgd door “Dimi” en “Blanco”. Peru I en Uit Nieuw-Zeeland IIRichard” tekenen een lage broedknolproductie op.

De Witte soort heeft in deze proef de meest levenskrachtige broedknollen. Dit toont zich ook op het veld met een uniform, volumineus gewas zonder enige wegval.


Vertrouwelijkheid van dit document
Dit document wordt door het PCG vertrouwelijk behandeld. Het PCG is niet verantwoordelijk voor foute, niet erkende adviezen ten gevolge van de verspreiding van dit document.


Lees het volledig verslag Demoveld rassenonderzoek yacon 2017

Bijlagen
ANNEX 1: Weersgegevens 24/04/2017-17/11/2017
Annex 2 OL17 YARS01: sortering eetknollen per ras - fotomateriaal
Annex 2 OL17 YARS01: sortering eetknollen per ras - fotomateriaal

 

In samenwerking met
Dit onderzoek werd gesteund het provincieproject Oost-Vlaanderen 'Marktontwikkeling voor yacon'

publicatiejaar2017
afdelingInnovaties
Teelt of thema
  • Yacon
Print

Aantal keer bekeken (9014)/Commentaren (0)

Tags: rassen

Documenten

Links

x