X
GO

Actueel nieuws

Komkommer wortelknobbelaaltjesbeheersing – bestrijding bio 2015

Komkommer wortelknobbelaaltjesbeheersing – bestrijding bio 2015

Oriënterende proef wortelknobbelaaltjesbeheersing – bestrijding in komkommer biologische teelt 2015

Auteur: PCG bio beschutte teelt PCG bio beschutte teelt/dinsdag 15 december 2015/Categorieën: Bio_beschutte_teelt, Vruchtgroenten_BIO, komkommer_BIO, Projecten, CCBT, BBB, Thema, rassen, Voorlichting, proefverslag, Proefverslag, Niet-leden

Biologische telers die telen in serre hebben vaak veel vruchtgroenten in hun rotatie. Zeker telers met een intensieve verwarmde kas telen hoofdzakelijk of enkel vruchtgroenten, omdat dit nu eenmaal de meest rendabele combinatie is. De teelten die voornamelijk in dergelijke kassen worden geteeld zijn tomaat, paprika en komkommer; maar ook aubergine en courgette behoren tot de mogelijkheden.

Deze teelten zijn echter maar verspreid over 2 plantenfamilies en de teelten worden altijd lang aangehouden. Hierdoor stijgt bij dergelijke rotaties de kans op bodemgebonden ziekten en plagen. Wortelknobbelaaltjes is hét hoofdprobleem bij telers die reeds lange tijd en intensief vruchtgroenten telen in de volle grond.

Ondanks het reeds gevoerde onderzoek werd een handige, haalbare en rendabele oplossing voor deze biotelers nog niet echt gevonden. De planten enten met een resistente onderstam biedt reeds enige bescherming, maar de resistenties van deze onderstammen zijn lang niet volledig van alle vruchtgroenten. De alternatieven die er zijn (grondstomen en biologische grondontsmetting), zijn vaak niet duurzaam, erg prijzig en slechts een middel tot uitstellen van het probleem.

Ondertussen zijn er opnieuw enkele natuurlijke middeltjes op de markt waar er slechts beperkt praktijkonderzoek is op uitgevoerd. Aan de hand van een proefopstelling op het PCG werd, door middel van bijkomende analyses van de bodem en de wortels, getracht in kaart te brengen welke middeltjes/technieken veelbelovend zijn.

 

Objecten
Onbehandeld, Compost wood chip (ILVO), Enriched biochar Soil Improver (Carbon Gold), Maxstim for Salads (Maxstim LTD), Nemater (Pireco), Profunda + Nemamix (Natugro Koppert).

 

Resultaten
Onderstaande tabellen kunnen in het bijhorend rapport geraadpleegd worden:

  • Schema: In kaart brengen van de Meloidogynedruk van de afdeling voor de proef
  • Tabel: Resultaten tellingen aaltjes per 100 ml grond met organisch materiaal
  • Tabel: Resultaten tellingen aaltjes per 5 g wortels bij afloop van de proef

Bespreking
Voorbereiding proefopstelling

Vooraleer de proef aan te vangen, was het belangrijk om de aanwezige druk van Meloidogyne te kennen. Door de serre in 4 te verdelen en in elk deel een staal te nemen, werd een beeld van de druk gecreëerd. Op basis daarvan werden de objecten en de herhalingen aangelegd.

Uit deze eerste staalname bleek dat de druk in deze afdeling reeds vrij hoog was. 

De objecten die opgenomen werden in de proef werden enerzijds door de Vlaamse telers aangereikt; aanvullend mochten Nederlandse telers hun inbreng doen.

Van elk object werd afgetoetst of het toegelaten is in bio en of het moet erkend worden als gewasbeschermingsmiddel. Dergelijke middelen worden in het buitenland vaak onder de noemer plantenversterkers ingedeeld. In Vlaanderen hebben we deze categorie niet. Veel van deze middelen behoren dan ook tot de “grijze zone” en worden als zogenaamde meststof toegediend. De technische fiche van dergelijke middelen is tevens niet altijd vlot beschikbaar, dus ook uitzoeken of het middel in biologische teelt is toegelaten, is een hele zoektocht.

Voor bepaalde middelen was het noodzakelijk om een wortelactiviteit te hebben, en heeft het geen zin het middel in te werken tijdens de braak. Om die reden werd beslist om de afdeling op te planten met komkommer. Om de kosten te beperken, en aangezien het een aaltjesproef was, zijn we uitgegaan van ongeënte planten, dus zonder resistentie tegen aaltjes. 

Aan alle leveranciers werd de navraag gedaan wanneer en hoe het effect zou moeten te zien zijn. Bij sommige middelen was dit nog niet gekend; bij Maxstim zou dit na 1 à 2 weken reeds zichtbaar moeten zijn; bij Nemater was dit na 2 maanden.

Proefverloop
Bij aanvang van de proef werden Meloidogyne, Paratylenchus en Globodera teruggevonden in de bodem. Globodera is een quarantaine organisme. Er konden, bij elk van de aaltjes, geen statistische verschillen waargenomen worden tussen de verschillende objecten. Dit wijst erop dat er voor de proef aanlag geen verschil was in aaltjesaantasting tussen de verschillende objecten, wat ook de bedoeling was uiteraard.

Vrij kort na het planten hingen de planten op bepaalde plaatsen slap. Hier was echter geen lijn te zien tussen de verschillende plots. Aangezien we te werk gegaan waren met ongeënte planten, dachten we in eerste instantie aan een vroegtijdige aantasting van wortelknobbelaaltjes. Aan het wortelstelsel was echter niks te zien. Uit analyse (ILVO) kon geen oorzaak gevonden worden. Er werd zowel op bacterie, schimmels en virussen navraag gedaan. Uit latere analyse van UGent kon Fusarium oxysporum afgeleid worden. Om de planten te ontlasten, zodat deze niet uitvielen, werden de vruchten vroegtijdig geoogst op die plaatsen.

De staalname bij afloop van de proef gebeurde zowel op wortels van de planten als op grond, en dit per plot. 

Bij het verwerken van de analyseresultaten konden geen statistische verschillen opgemerkt worden tussen de verschillende objecten, dit zowel in de bodem als in de wortels. Wanneer het verschil tussen de populatie in de bodem bij aanvang en na afloop van de proef bekeken werd, konden binnen eenzelfde object  geen significante verschillen bepaald worden tussen de aantallen Meloidogyne (noch Globodera). 

Volgende lichte trends werden echter wel zichtbaar:

  • Meloidogyne: Gemiddeld werd er enkel  in de objecten Biochar en Maxstim for salads een lichte afname gerealiseerd van de populatie Meloidogyne. Deze afname was echter niet consistent over alle herhalingen. De andere behandelingen (Nemater, compost, Profunda + Nemamix) kwamen minder goed uit de proef doordat hier de populatie van Meloidogyne na de proef gestegen was, analoog aan de controlebehandeling (object onbehandeld). Uitspraken over toename of afname van de aantallen Meloidogyne in de grond zijn echter niet mogelijk omdat de verschillen voor en na zeer klein zijn. Dit is ook moeilijk te verwachten gezien geen enkel van de producten beweert een sterk afdodend effect te hebben op de aaltjes. Sommige zouden de plantengroei versterken, misschien zelfs de plant weerbaarder maken tegen infectie van de juvenielen.  De aantallen juvenielen en eitjes in de wortels bij het afbreken van de proef kan hier een hint geven. We stellen vast dat bij compost (wood chip) en ook bij Maxstim for salads gemiddeld lagere aantallen wortelknobbelaaltje werden geteld dan bij de controle (“onbehandeld”). Toch zijn de verschillen tussen de behandelingen niet signifcant, vnl. door de enorme variatie tussen herhalingen.

  • Paratylenchus: Deze aaltjes konden enkel voor de proef gedetecteerd worden in heel kleine hoeveelheid; na de proef werden deze niet meer teruggevonden. Dit aaltje is van geenbetekenis inde komkommerteelt, of de teelt van vruchtgroenten in het algemeen.


  • Globodera werd onverwacht gedetecteerd; zowel voor als na de proef. Ook hier was de druk heel laag zowel vooraf als bij afloop van de proef. Dit heeft echter tot gevolg dat er tussen de verschillende behandelingen geen trends konden waargenomen worden  Komkommer is geen waardplant voor Globodera. De juvenielen die voor en na de teelt werden waargenomen zijn door spontane ontluiking van eitjes uit cysten in de grond terecht gekomen. Cysten worden door een andere extractietechniek uit de grond gehaald en zijn hier dus niet waargenomen.

Aanpak Globodera
Aangezien Globodera een quarantaine organisme is, was PCG verplicht hier maatregelen voor te treffen. Het FAVV legt bij dergelijk aaltje fytosanitaire maatregelen op. Uit de soortbebaling bleek dat het om Globodera rostochiensis ging. Er werd een gevarenregister opgesteld met de vaststelling van de besmetting en de genomen maatregelen. Hierbij was de keuze enerzijds om 6 jaar geen waardplanten (Solonaceae) te telen of opkweek van planten te doen in die afdeling. Een andere optie was om een beheersmaatregel te nemen. Op het PCG werd een resistent aardappelras (Frieslander) geteeld als lokplant. Nadien werden opnieuw stalen genomen waaruit bleek dat er geen levende Globodera meer konden worden gedetecteerd. 

Besluit
In deze proef werd nagegaan of er bepaalde natuurlijke middelen/behandelingen zijn die een onderdrukkend effect zouden kunnen hebben op de Meloidogyne populatie in vruchtgroenten. Geen enkel middel vertoont in deze proef een statistisch significante werking tegen het wortelknobbelaaltje. Om hiermee te concluderen dat geen enkel object opgenomen in de proef voldoet, is echter iets te voorbarig.

Geen enkel van de middelen beweert een direct afdodend effect op aaltjes. Het is dan ook moeilijk om de hoge initiële aaltjesdruk naar beneden te halen. De producten werden geëvalueerd na een 2-tal maanden, voldoende voor een nieuwe generatie wortelknobbelaaltjes. Om een effect op de aaltjesvermeerdering (via verhoogde plantresistentie, verbeterde plantengroei) te observeren was een lage initiële aaltjesdruk beter geweest. Sommige producten zouden de natuurlijke vijanden in de grond stimuleren; er is meer tijd nodig dan 2 maanden om dergelijk processen te evalueren. De hoge verwachtingen die telers van producten, door de beloften van de firma’s die deze producten op de markt brengen, kunnen in een kort lopende proef met hoge aaltjesdruk niet worden gerealiseerd. Deze proef toont aan dat telers geen snel effect van deze producten mogen verwachten.

 

Volledig rapport Oriënterende proef wortelknobbelaaltjesbeheersing – bestrijding in vruchtgoenten



Samenwerking
Deze proef werd uitgevoerd in het kader van een CCBT-project “BBB: Bodemgebonden plagen Beheersen en Bestrijden”.
PCG was coördinator in het project, Ilvo Eenheid Plant – Gewasbescherming was partner.

 

 


Volledig rapport 
publicatiejaar2016
afdelingBiologisch glas
Teelt of thema
  • Komkommer
Print

Aantal keer bekeken (5679)/Commentaren (0)

Documenten

Links

x